Kantuek, bizitza honetako tristurak
eta gordinkeriak ahaztu ahal izateko balio dutela
diote. Bizitzaren xamurtasunak eta pozak gogora ekartzen
dizkiguten abestiek atsekabeak alde batera behartzen
dituzte; kantuaren bitartez, aurrera jarraitzeko kemena
jasotzen dugularik, une batez handi eta indartsu sentitzen
gara, herri milenari bat zoriontasunaren mugan pausaturik.
Peio Ospital (Ezpeleta-1948) eta Pantxoa Carrère
(Azkain-1948) kantariek anitzetan sentiarazi gaituzte
modu horretan. Errepertorio herrikoia garaikidearekin
nahastuz, aspaldiko bertso zein koplak idazle modernoen
olerkariekin aurkeztuz, gure iragana eta oraina batu
eta egin dituzte. Gisa-sentipenak, azken finean, modu
eta intentsitate berdintsuan azaldu bait dira denbora
eta kultura guztietako musika herrikoietan: maitasuna
eta haren oroimena den melankolia, herria eta horren
gabezia den nostalgia, familia eta horren urruntasuna
den tristezia, zoriona eta horren beharra den itxaropena.
Lapurdi, Iparraldeko lurraldeetatik, itsasora zabaltzen
den bakarra izanik, jende askoren pasabide garrantzitsua
izan da: Ameriketatik Europara zetozen merkatalari
eta tratulari askoren lehen xedea, Ameriketara akarozko
etorkizun papur baten bila joandako euskaldun askoren
azken lehorra, azken irudia; hantxe abandonatu zituzten
maitasuna eta bizitza, Lapurdin lurperaturik utzi
zituzten bihotza. Historian zehar, asko izan dira
Lapurdiri buruz mintzatu diren bertsolari, kantagile
eta koblariak, musikan eta olerkian gordetzen bait
dira, modurik xamurrenean, oroimena eta itxaropena.
"Lapurtar koblariak"
deritzan disko hau, Lapurdiko herriari lapurtar
bikoteak eskaintzen dion omenaldia duzu, lurralde
ederra bait da benetan, eskuzabala, kantu gozagarri
eta fresko askoren inspiratzailea. Bide batez, zenbait
olerkari herrikoi ere aurkezten zaigu, duela bi
mendeko zein garaikide izanik, denek arima bera
islatzen dute, alegia, gure lurra eta herriarekiko
maitasun sutsua: Manex Pagola, Martin Arrupe, Piarres
Ithurralde, Gratien Adema "Zaldubi", Ganix
Halsouet, Josep Mendiague,... Batzuk ezagunak eta
besteren bat arrotz, idazkera molde laket bezain
aberatsean emanik, sentsibilitate dohain handiak
erabiltzen dituzte koblariok herriarenak diren irudi
lirikoak eta sentipen koloretsuak herriari berari
eskaintzeko.
Musika moldaketak sinpleak bezain eraginkorrak dira
(Mixel Ducau), zapore handikoak, diskoaren osotasunari
herrikoitasuna ez ezik sinesgarritasun handia ere
ematen bait diote. Pantxoa ta Peio-ren interpretazioa,
azkenik, urre naturala duzu, kantatzen dituzten kobla
horiek bezain hurbila, beroa eta egiazkoa. Iduriz,
Pantxoa ta Peio-k, disko honetan aspaldiko arrastoa
eta estiloa errekuperatu dutela: kantu herrikoiaren
sobrietate oparoa, bihotzik zintzoena, nortasunik
jatorrizkoena.
Pantxoa ta Peio beti aktualak dira, beren kantuak
gure herri oroimenean bizirik gordetzen dira belaunaldien
gainetik eta euskal jendearen itxaropenezko suziria
pizturik mantenduz, une batez besterik ez bada, oraingoan
ere aske, iraunkor eta zoriontsu sentiarazten gaituzte.